Kastamonu Üniversitesi Sürdürülebilirlik Koordinatörlüğü tarafından sürdürülebilir kalkınma ve toplumsal farkındalığın artırılması amacıyla yürütülen "Toplum İçin Bilgilendirme Dizisi-5" kapsamında 16-22 Eylül Avrupa Hareketlilik Haftası ele alınmaktadır. Avrupa Hareketlilik Haftası (European Mobility Week), her yıl 16-22 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilen ve kentleri sürdürülebilir kentsel hareketlilik konusunda farkındalık oluşturmaya, temiz ve erişilebilir ulaşım seçeneklerini desteklemeye ve daha sürdürülebilir ulaşım davranışlarını teşvik etmeye yönlendiren Avrupa Komisyonu girişimidir.
Hafta boyunca yürüyüş, bisiklet, toplu taşıma, paylaşımlı hareketlilik, erişilebilir ulaşım ve otomobile olan bağımlılığın azaltılması gibi konularda çeşitli etkinlikler gerçekleştirilebilmektedir. Kampanya, 22 Eylül’de düzenlenen Arabasız Gün (Car-Free Day) ile tamamlanabilmekte; bu kapsamda belirli alanların yayalar, bisikletliler ve toplu taşıma için daha fazla kullanılmasına yönelik uygulamalar yapılabilmektedir.
2026 Teması: Herkes İçin Hareketlilik – Kuşaklararası Adalet
Avrupa Hareketlilik Haftası’nın 2026 teması "Mobility for Everyone" (Herkes İçin Hareketlilik) olarak belirlenmiş; bu yıl özellikle "Intergenerational Fairness" (Kuşaklararası Adalet) konusuna odaklanılmıştır. Tema, gelir, yaş, cinsiyet, yaşanılan yer veya yeteneklerden bağımsız olarak herkesin sürdürülebilir ulaşıma erişebilmesini; ulaşım sistemlerinin farklı yaş gruplarının ihtiyaçlarına cevap verecek biçimde erişilebilir, kapsayıcı ve sürdürülebilir olmasını vurgulamaktadır.
Çocuklar, gençler, yetişkinler ve yaşlılar yaşamlarının farklı dönemlerinde farklı hareketlilik ihtiyaçları ve engelleriyle karşılaşabilir. 2026 kampanyası, bugünün ulaşım kararlarının yalnızca mevcut kullanıcıları değil, gelecek kuşakları da dikkate alması gerektiğine dikkat çekmektedir. Farklı kuşakların deneyimlerinin ve becerilerinin birlikte değerlendirilmesi, daha kapsayıcı ve uzun vadeli hareketlilik çözümlerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
Avrupa Hareketlilik Haftası Nedir?
Avrupa Hareketlilik Haftası ilk kez 2002 yılında düzenlenmiş ve sürdürülebilir kentsel hareketliliği teşvik eden uluslararası bir kampanyaya dönüşmüştür. Kampanyanın kökeninde 1998’den itibaren gerçekleştirilen "In Town Without My Car!" (Arabasız Kent) girişimleri bulunmaktadır. Avrupa Hareketlilik Haftası; kentleri, belediyeleri, eğitim kurumlarını, sivil toplum kuruluşlarını, işletmeleri ve vatandaşları sürdürülebilir ulaşım konusunda harekete geçirmeyi amaçlamaktadır.
Türkiye’de Avrupa Hareketlilik Haftası’nın ulusal koordinatörlüğü 2018 yılından bu yana Türkiye Belediyeler Birliği tarafından yürütülmektedir. Türkiye’deki belediyeler ve diğer paydaşlar hafta kapsamında yürüyüş, bisiklet etkinlikleri, toplu taşıma farkındalığı, erişilebilirlik çalışmaları ve Arabasız Gün gibi uygulamalarla kampanyaya katılabilmektedir.
Neden Sürdürülebilir Hareketlilik?
Kentlerde ulaşım tercihlerinin çevre, hava kalitesi, enerji kullanımı, gürültü, trafik yoğunluğu, yol güvenliği ve yaşam kalitesi üzerinde etkileri bulunmaktadır. Sürdürülebilir hareketlilik; yürüyüş ve bisiklet gibi aktif ulaşım biçimlerinin, toplu taşımanın ve diğer düşük emisyonlu ulaşım seçeneklerinin kullanımını destekleyerek daha yaşanabilir kentlerin oluşturulmasına katkı sağlayabilir.
Sürdürülebilir ulaşım aynı zamanda herkes için erişilebilir hareketlilik anlayışını güçlendirmeyi hedefler. Ulaşım hizmetlerinin güvenli, erişilebilir, uygun maliyetli ve farklı yaş ve ihtiyaç gruplarına cevap verebilir olması; eğitim, istihdam, sağlık hizmetleri ve sosyal yaşama erişimin desteklenmesi açısından önem taşımaktadır.
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile Güçlü Bir Bağ
Avrupa Hareketlilik Haftası, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarının birçok hedefiyle doğrudan ilişkilendirilebilir. Sürdürülebilir ve kapsayıcı ulaşım sistemlerinin geliştirilmesi; sağlıklı yaşamın desteklenmesine, kentlerin daha güvenli ve yaşanabilir hâle gelmesine, iklim değişikliğiyle mücadeleye ve toplumsal eşitsizliklerin azaltılmasına katkı sağlayabilir.
Özellikle SKA 3 – Sağlık ve Kaliteli Yaşam, SKA 9 – Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı, SKA 10 – Eşitsizliklerin Azaltılması, SKA 11 – Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar ve SKA 13 – İklim Eylemi ile güçlü bağlantılar bulunmaktadır. Ayrıca sürdürülebilir hareketlilik için yerel yönetimler, üniversiteler, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşlar arasındaki iş birliği SKA 17 – Amaçlar İçin Ortaklıklar kapsamında değerlendirilebilir.
SKA 3 – Sağlık ve Kaliteli Yaşam
Yürüme ve bisiklet gibi aktif ulaşım biçimleri günlük fiziksel aktivitenin artırılmasına katkı sağlayabilir. Daha temiz hava, daha güvenli yollar ve yaşanabilir kamusal alanlar da kent sakinlerinin yaşam kalitesini destekleyen unsurlardır.
SKA 10 – Eşitsizliklerin Azaltılması
2026 temasının kuşaklararası adalet vurgusu, farklı yaş gruplarının ve farklı ihtiyaçlara sahip bireylerin ulaşım sistemlerinden eşit ve güvenli biçimde yararlanabilmesini öne çıkarmaktadır. Erişilebilir ve uygun maliyetli ulaşım seçenekleri, hareketlilik kaynaklı eşitsizliklerin azaltılmasına katkı sunabilir.
SKA 11 – Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar
Sürdürülebilir hareketlilik, güvenli ve erişilebilir toplu taşıma sistemleri, yaya ve bisiklet altyapısı, kamusal alanların dengeli kullanımı ve otomobile bağımlılığın azaltılması gibi kent politikalarıyla yakından ilişkilidir. Bu nedenle Avrupa Hareketlilik Haftası, sürdürülebilir ve dirençli kentler konusunda toplumsal farkındalık oluşturmak için önemli bir fırsattır.
SKA 13 – İklim Eylemi
Ulaşım sektörü enerji kullanımı ve sera gazı emisyonları açısından önemli bir alandır. Daha fazla toplu taşıma, yürüme, bisiklet ve düşük emisyonlu ulaşım seçeneklerinin desteklenmesi; ulaşım kaynaklı emisyonların azaltılmasına yönelik iklim eylemlerini destekleyebilir.
Kastamonu Üniversitesi Olarak Hareketliliği Destekliyoruz
Kastamonu Üniversitesi, sürdürülebilir kalkınmayı eğitim, araştırma-geliştirme, toplumsal katkı, çevresel sorumluluk ve paydaş iş birlikleriyle birlikte ele almaktadır. Sürdürülebilir kampüs yaklaşımının önemli unsurlarından biri de kampüs içi ve kampüse erişimde çevre dostu, güvenli, sağlıklı ve erişilebilir ulaşım seçeneklerinin desteklenmesidir.
Taşıt Trafiğinden Kaynaklanan Çevresel Etkileri Azaltmak İçin Birey Olarak Bizler
· Yürüme mesafesindeki yerlere mümkün olduğunda yürüyerek gitmeliyiz.
· Kısa mesafelerde motorlu taşıt yerine bisiklet veya yürüyüşü tercih etmeliyiz.
· Şehir içi ulaşımda uygun olduğunda toplu taşıma araçlarını kullanmalıyız.
· Aynı güzergâhta yapılan yolculuklarda araç paylaşımı gibi seçenekleri değerlendirmeliyiz.
· Motorlu taşıt kullanımını azaltırken güvenli ve erişilebilir ulaşım seçeneklerini tercih etmeliyiz.
· Kampüs içinde uygun durumlarda merdivenleri kullanarak günlük fiziksel hareketimizi artırmalıyız.
· Ulaşım tercihlerimizin hava kalitesi, enerji tüketimi, iklim ve kent yaşamı üzerindeki etkilerini göz önünde bulundurmalıyız.
Hareketlilik Bir Tercih, Sürdürülebilirlik Ortak Sorumluluktur
Avrupa Hareketlilik Haftası yalnızca bir hafta boyunca etkinlik düzenlemekten ibaret değildir. Asıl amaç, günlük ulaşım alışkanlıklarımızı yeniden düşünmek ve sürdürülebilir, güvenli, sağlıklı, erişilebilir ve kapsayıcı hareketlilik seçeneklerini yaşamın doğal bir parçası hâline getirmektir.
2026 yılının "Herkes İçin Hareketlilik – Kuşaklararası Adalet" teması, bugünün ulaşım kararlarının çocuklardan yaşlılara kadar farklı kuşakların ihtiyaçlarını ve gelecek nesillerin yaşam koşullarını dikkate alması gerektiğini hatırlatmaktadır. Daha sürdürülebilir bir kent; insanların yalnızca daha hızlı değil, daha güvenli, sağlıklı, erişilebilir ve çevreye duyarlı biçimde hareket edebildiği kenttir.
Kastamonu Üniversitesi Sürdürülebilirlik Koordinatörlüğü olarak tüm öğrencilerimizi, akademik ve idari personelimizi ve paydaşlarımızı Avrupa Hareketlilik Haftası kapsamında yürüyüşe, bisiklete, toplu taşımaya, aktif hareketliliğe ve sürdürülebilir ulaşım konusunda farkındalık oluşturan çalışmalara katılmaya davet ediyoruz.
  |